CYFROPOL

język polski przed maturą

Przed maturą!

JĘZYK POLSKI

Pomysły na lekcje ...

JĘZYK POLSKI

Testy, sprawdziany, ...

JĘZYK POLSKI

Stwórz swoją www

JAN KOCHANOWSKI, TREN XVI

Treny - strona wyjściowa

Jan Kochanowski

Tren XVI - interpretacja

Nieszcześciu kwoli a swojej żałości,
Która mię prawie przejmuje do kości,
Lutnią i wdzięczny rym porzucić muszę,
                                   Ledwe nie duszę.
[…]

O błędzie ludzki, o szalone dumy,
Jako to łacno[1] pisać sie z rozumy[2],
Kiedy po wolej świat mamy[3], a głowa
                                  Człowieku zdrowa.

W dostatku będąc, ubóstwo chwalemy,
W rozkoszy żałość lekce szacujemy,
A póki wełny skąpej prządce[4] zstaje,
                                  Śmierć nam za jaje[5].

 

Lecz kiedy nędza albo żal przypadnie[6],
Ali[7] żyć nie tak jako mówić snadnie,

A śmierć dopiero w ten czas nam należy[8],
                                    Gdy już k nam bieży.

[…]

 

Wywiódłeś[9] wszytkim, nie wywiódłeś sobie;
Łacniej rzec[10], widzę, niż czynić i tobie,
Pióro anielskie; duszę toż[11] w przygodzie,
                                      Co i mnie bodzie[12].

Człowiek nie kamień, a jako sie stawi
Fortuna, takich myśli nas nabawi.
Przeklęte szczeście[13]! Czy snać gorzej duszy,
                                      Kto rany ruszy?

Czasie, pożądnej[14] ojcze niepamięci,
W co ani rozum, ani trafią[15] święci,
Zgój smutne serce, a ten żal surowy
                                      Wybij mi z głowy.

 

 

 

[1] łacno - łatwo

[2] pisać sie z rozumy - popisywać się rozumem.

[3] Kiedy po wolej świat mamy - kiedy świat jest przychylny naszej woli, naszym życzeniom.

[4] skąpej prządce - skąpa prządka to parka, jednej z trzech mitologicznych bogiń przeznaczenia (Atropos, Kloto, Lachesis), przędących nić ludzkiego życia i arbitralnie decydujących o ludzkim życiu i śmierci.

[5] za jaje - za nic, czyli za rzecz wartości jaja (w XVI w. jaja były wyjątkowo tanie).

[6] przypadnie - stanie się, zdarzy się.

[7] ali - ale tymczasem, ale ooto, ale wtedy; snadnie - łatwo.

[8] śmierć nam należy - śmierć nas dotyczy (liczymy się z nią i nie gardzimy nią - współczesne wyrażenie coś się komuś należy).

[9] Wywiódłeś - udowodniłeś.

[10] Łacniej rzec - łatwiej powiedzieć.

[11] toż - to samo.

[12] bodzie - dręczy.

[13] szczeście  - dola, los, fortuna; snać - przecież, może, podobno.

[14] pożądnej - pożądanej.

[15] W co (...) trafią - trafić w coś * - potrafić coś.