CYFROPOL

język polski przed maturą

Przed maturą!

JĘZYK POLSKI

Pomysły na lekcje ...

JĘZYK POLSKI

Testy, sprawdziany, ...

JĘZYK POLSKI

Stwórz swoją www

ZOFIA NAŁKOWSKA, GRANICA - DLA POLONISTÓW

TEKSTY ALFABETYCZNIE

AUTORZY ALFABETYCZNIE

Sprawdzian z Granicy Zofii Nałkowskiej

 

     Zad. 1. (4 pkt)

 

     Wyjaśnij tytuł utworu w różnych kontekstach i w odniesieniu do poszczególnych bohaterów. Powinny być uwzględnione cztery konteksty.

 

     Za każdy z podanych niżej elementów przyznajemy jeden punkt. Uczniowie powinni uwzględnić w sumie cztery odniesienia:

 

- założenia etyczne Zenona były proste i oczywiste - być w porządku ze sobą; z czasem jednak bohater postępował sprzecznie z tym założeniem;

- widział zachowanie swojego ojca, który pod wpływem alkoholu romansował ze służącymi, a potem błagał matkę o wybaczenie i nie chciał powtarzać błędów ojca, a potem okazało się, że właściwie robi to samo: zdradza Elżbietę z Justyną, a potem niemal zmusza narzeczoną do wybaczenia; przekroczenie zasad moralnych pojawiło się w momencie, gdy Zenon nawiązał ponownie romans z Justyną i gdy doszło do zdrady tuż po jego powrocie z Paryża;

- jego zachowanie w czasie studiów w Paryżu świadczy wyraźnie o przekroczeniu norm moralnych;

- sprzeczne z jego zasadami było uzależnienie się od wpływu Czechlińskiego, dzięki któremu Zenon został prezydentem miasta; polowania i biesiady zakrapiane alkoholem nie odpowiadały bohaterowi, ale też nie potrafił się temu stylowi życia przeciwstawić.

  Zad. 2. (4 pkt)

 

     Przedstaw losy Karoliny Bogutowej i wyjaśnij, jakie problemy chciała poruszyć autorka kreując tę postać. Wskaż trzy ważne fakty obrazujące losy bohaterki i jeden problem zasugerowany przez Nałkowską.

 

     Fakty dotyczące Karoliny Bogutowej:

- jako kucharka pracowała u Tczewskich, ale straciła posadę z powodu ciąży;

- trafiła do Ziembiewiczów, dokąd zabrała z sobą córkę Justynę;

- trafiła do szpitala, gdzie zmarła w trakcie operacji.

 

     Problemy zasugerowane przez autorkę:

- brak jakiegokolwiek systemu zabezpieczenia dla osób zatrudnionych tak jak Bogutowa u Tczewskich, a potem Ziembiewiczów; choroba lub ciąża powodują automatyczną utratę pracy i utratę jedynego źródła utrzymania;

- sytuacja ludzi młodych, którzy nagle - tak jak Justyna - tracą jedyne wsparcie i są zdani na siebie i przypadek.

  Zad. 3. (4 pkt)

 

     Uzasadnij twierdzenie, że zarówno Zenon Ziembiewicz jak i Justyna Bogutówna to bohaterowie podlegający wpływom określonych czynników deterministycznych. Podaj po dwa przykłady.

 

     Czynniki deterministyczne dotyczące Zenona :

- uwarunkowania genetyczne powodują, że popełnia te same błędy co ojciec (nie potrafi zapanować nad popędem, ulega sytuacji i czuje wówczas obrzydzenie do siebie);

- uwarunkowanie społeczne silnie oddziałują na psychikę bohatera, który wikła się w sieć zależności i przekracza ustalone niegdyś granice moralne, które obiecał sobie nie przekraczać.

 

     Czynniki deterministyczne dotyczące Justyny :

- jako małe dziecko Justyna bawiła się z córką Tczewskich i zakodowała sobie podświadomie, że właściwie granice między ludźmi nie istnieją - to naiwne przekonanie spowodowało, że była nieostrożna i nader ufna wobec innych, a zwłaszcza Zenona;

- psychika bohaterki uległa zachwianiu po aborcji; tak naprawdę odczuwała już radość z macierzyństwa, ale sugestie Zenona i jej samotność wpłynęły na decyzję o aborcji, co potem wywołało u niej stany rozbicia wewnętrznego i ostatecznie doprowadziło do aktu zemsty.

     Zad. 4. (4 pkt)

 

     Opisz, w jaki sposób powieść się zaczyna i jak się kończy.

 

     Początek:

- zastosowanie inwersji czasowej - już na samym początku pojawia się informacja o śmierci samobójczej głównego bohatera i o okolicznościach tego zajścia, przy czym są to informacje jak gdyby z różnych źródeł (opinia "ulicy" i mediów);

- po przedstawieniu losów Zenona Ziembiewicza (jego rodziny, czasów młodości, relacji z Justyną w Boleborzy), a także po przedstawieniu losów innych bohaterów, akcja kończy się jeszcze jedną relacją z wydarzeń prowadzących do tragedii Ziembiewicza.

            Punktacja

          16 pkt = cel

          15       = bdb

        14-13    = db

        12-10    = dst

          9-7     = dop

          6-0     = ndst