CYFROPOL

język polski przed maturą

Przed maturą!

JĘZYK POLSKI

Pomysły na lekcje ...

JĘZYK POLSKI

Testy, sprawdziany, ...

JĘZYK POLSKI

Stwórz swoją www

Bogurodzica

Epoki

Średniowiecze

Bogurodzica

 

     Bogurodzica dziewica, Bogiem sławiena Maryja,

     U twego syna Gospodzina matko zwolena, Maryja!

     Zyszczy nam, spuści nam.

     Kyrieleison.

 

     Twego dziela Krzciciela, Bożycze,

     Usłysz głosy, napełń myśli człowiecze.

     Słysz modlitwę, jąż nosimy,

     A dać raczy, jegoż prosimy:

     A na świecie zbożny pobyt,

     Po żywocie rajski przebyt.

     Kyrieleison.

Tłumaczenie Bogurodzicy na polszczyznę współczesną

 

     Matko Boża, dziewico, przez Boga wielbiona Maryjo,

     Przez Twego Syna-Pana mateczko wybrana, Maryjo!

     Zjednaj Go dla nas, uczyń Go dla nas przychylnym.

     Panie, zmiłuj się.

 

     Ze względu na Twego Chrzciciela, Syny Boży,

     Wysłuchaj głosów, spełnij pragnienia człowiecze.

     Usłysz modlitwę, którą zanosimy,

     I racz dać to, o co prosimy:

     Na świecie dostatni pobyt,

     Po śmierci przebywanie w raju.

     Panie, zmiłuj się.

Interpretacja Bogurodzicy

 

     W Bogurodzicy obecne są kluczowe dla średniowiecza i wyrastające z koncepcji teocentryzmu idee oraz wyobrażenia średniowieczne. Podmiot liryczny stanowi wspólnota wiernych wyrażająca swoje prośby, ale kierująca je nie wprost do Chrystusa, lecz za pośrednictwem najbardziej godnych pośredników: Matki Boskiej i Jana Chrzciciela. W ten sposób ujawnia się średniowieczny motyw deesis wyrażający przekonanie o hierarchiczności świata. Zwraca uwagę fakt tekstowej i ikonograficznej zgodności w sposobie ujęcia motywu deesis. W ikonografii Maryja znajduje się z prawej, a więc ważniejszej strony Jezusa, natomiast Jan Chrzciciel - z lewej. W tekście podmiot liryczny zwraca się najpierw do Matki Boskiej, następnie do Jana. Hierarchiczność została w ten sposób potwierdzona.

     Zgodnie z tendencjami wynikającymi z cech sztuki romańskiej Matka Boska przedstawiona jest jako postać wyidealizowana i bliska sfery niebiańskiej (Bogurodzica, Bogiem sławiena, U Twego Syna Gospodzina matko zwolena). Jest Matką Boga, jest wręcz przez Boga wielbiona, jest wybrana.

Język Bogurodzicy

 

     W Bogurodzicy pojawia się sześć razy tryb rozkazujący w formach, które świadczą o tym, że utwór powstawał w przejściowym okresie obecności starych form i jednoczesnego kształtowania się trybu rozkazującego bez wygłosowej końcówki -i (-y): usłysz, słysz, napełń. Ale - jak wspomniano - trzykrotnie pojawia się forma stara: zyszczy (pozyskaj, zjednaj), spuści (uczyń przychylnym) oraz raczy

     Występujący w drugim wersie wyraz matka jest w istocie zdrobnieniem, którego współczesnym odpowiednikiem jest słowo mateczka.